Lãnh đạo – Quản trị

Kinh doanh nợ thế giới mọi thứ và... không gì cả

21.07.2010 Bookmark and Share
(LEADER) - Có phải kinh doanh "nợ" thế giới mọi điều hay không? Đây là một câu hỏi quan trọng nhưng cũng là câu hỏi ám chỉ rằng các doanh nghiệp phải làm những điều thực sự có trách nhiệm với xã hội ngoài cảm giác đơn thuần về nghĩa vụ.

Ý kiến này có điên cuồng không? Sự bền vững trong kinh doanh không phải là lòng bác ái mà là lợi nhuận, sự đổi mới và tăng trưởng phát triển. Đó là một công việc kinh doanh tốt đơn giản và dễ hiểu.

Tuy nhiên, hãy gạt câu hỏi trách nhiệm sang một bên. Các nhà lãnh đạo doanh nghiệp sẽ phải chỉ ra rằng họ đã làm rất nhiều việc ví dụ như cung cấp việc làm, tạo ra những hàng hóa và dịch vụ đáp ứng nhu cầu của mọi người. Được thôi: điều đó là hiển nhiên.

Nhưng câu hỏi thực sự ở đây là chúng ta - những người ở trong những cộng đồng kinh doanh nợ điều gì ngoài những điều cơ bản kể trên vốn là lý do tồn tại của các cộng đồng kinh doanh này. Đó cũng là một câu hỏi về lý thuyết mà chúng ta đều phải đối mặt với tư cách là các cá nhân và đây hoàn toàn không phải là một sự trùng hợp ngẫu nhiên.

Chúng ta đang đối mặt với một vấn đề mấu chốt quan trọng nảy sinh trong suốt cuộc tranh luận đã lâu về vai trò của một công ty trong xã hội. Tôi có cái nhìn bao quát về vấn đề "mang tính nhân bản của doanh nghiệp" này: Nếu các doanh nghiệp có quyền như các cá nhân vậy họ cũng phải có những trách nhiệm của cá nhân.

Theo nghĩa đó, dĩ nhiên các công ty nên "làm những điều đúng đắn" bởi vì xã hội sẽ bị phá vỡ nếu không có đạo đức, thái độ "không làm điều mình không thích với người khác" là tâm điểm của vấn đề này. Nguyên tắc vàng giúp chúng ta tránh khỏi được cơn ác mộng theo thuyết "Hiện trạng tự nhiên" của Hobbe và áp dụng cho việc kinh doanh, ví dụ như không đổ các chất ô nhiễm ra mỗi trường nếu bạn không muốn các doanh nghiệp khác đổ chúng lên bạn.

Vì vậy mà việc kinh doanh nợ thế giới những điều chúng ta nợ thế giới.

Nhưng quả thật chúng ta không cần nhiều luận điểm về đạo đức và triết học để khiến cho việc kinh doanh trở nên có trách nhiệm với xã hội và môi trường. Những động lực thúc đẩy chúng ta theo con đường này là mạnh mẽ, rõ ràng và không thể tránh khỏi.

Những động lực này được phân loại làm ba hạng mục cơ bản: các nguồn lực tự nhiên (sự thay đổi khí hậu, nguồn nước, thiếu hụt các nguồn tài nguyên), những thay đổi mang tính chất kiến tạo về sự vận động của thế giới (toàn cầu hóa, công nghệ và sự phát triển của người tiêu dùng trên thế giới, nhu cầu về sự công bằng và tự do) và các áp lực của những người hưởng lợi (các vấn đề mới xuất phát từ phía nhân viên, khách hàng và người tiêu dùng và chính phủ).

Ứng phó với các trở ngại về nguồn lực hoặc giá hàng hóa không ngừng gia tăng khi chúng ta có thêm một tỷ người tiêu dùng mới trong thế hệ tiếp theo không phải chỉ là về trách nhiệm mà còn về sự tồn tại. Nếu công ty của bạn không chuẩn bị kế hoạch cho những sự thật này thì sẽ không thể ứng phó với mọi tình huống. Và tôi cho rằng có một trách nhiệm lớn ở đây... đối với những người hưởng lợi.

Chỉ với nhóm động lực thứ ba - những người hưởng lợi, các công ty mới cảm thấy có áp lực trách nhiệm - nhân viên muốn làm việc cho các công ty được thúc đẩy bởi các giá trị và các chính phủ buộc phải tiếp thu những điều từ bên ngoài.

Nhưng các lập luận đó chỉ là một khía cạnh của vấn đề thảo luận. Các hoạt động bền vững của các doanh nghiệp tốt có liên quan tới sự nội bộ hóa "những mối nguy hại" nhưng chúng ta cũng đang trong quá trình tái định nghĩa lại ý nghĩa của "ngoại lực" và "nội lực".

Nội lực từng được cho là những gì bạn có trong "bốn bức tường" của bạn. Những lo lắng về những điều xảy ra cho các thiết bị điện khi mọi người vứt bỏ chúng hoặc mối quan tâm đến sự lãng phí năng lượng, sự ô nhiễm và các hoạt động của lao động từ một nhà cung cấp thứ cấp tại Trung Quốc ư? Tất cả điều đó là ngoại lực.

Mô hình kinh doanh mới tập trung vào chuỗi giá trị đầy đủ và vai trò của một doanh nghiệp trong mọi bước của nó. Ví dụ, thiết kế sản phẩm và quyết định đóng gói sẽ trực tiếp ảnh hưởng đến nhà cung cấp, đối tác phân phối và khách hàng. Những ảnh hưởng này là một phần công việc của bạn hiện giờ, không phải về mặt pháp lý mà với tư cách một vấn đề của quản lý kinh doanh.

Thông qua một số quy định, nhưng chủ yếu là thông qua sự thay đổi trong những gì được người tiêu dùng, khách hàng và nhân viên của bạn chấp nhận, những vấn đề này trở thành đang trở thành tâm điểm của việc kinh doanh.

Nếu nhà cung cấp của bạn cần nhiều năng lượng và nước để hoạt động thì bạn sẽ đối mặt với rủi ro về chi phí và sự trì hoãn kinh doanh. Nếu khách hàng muốn bạn phải duy trì chi phí năng lượng thấp và duy trì được những khoản tiết kiệm hoặc nếu người tiêu dùng đòi hỏi một phương thức để tái chế các sản phẩm khi họ đã sử dụng xong chúng - đó là động lực kinh doanh chứ không phải là động lực về đạo đức.

Vì vậy nói chung, kinh doanh cần phải đối xử công bằng với thế giới và như chúng ta làm. Nó "nợ" thế giới mọi điều. Và để đi được một bước tiến hợp lý xa hơn, tất cả chúng ta đều phụ thuộc vào những nguồn lực do thiên nhiên ban tặng cho cuộc sống. Thật là nực cười khi tách riêng nền kinh tế và tự nhiên.

Nhưng những logic cho sự bền vững là vô nghĩa nếu không có các lập luận về trách nhiệm - các doanh nghiệp không theo con đường phát triển bền vững sẽ không tồn tại được. Trong trường hợp đó họ không nợ thế giới bất cứ điều gì nhưng họ nợ những người hưởng lợi và nhân viên của mình các hoạt động tốt về mặt xã hội, môi trường và tài chính.

Họ cũng nợ chính bản thân mình điều đó.

Nguyễn Tuyến dịch - Bài viết của Andrew Winston trên Harvard Business Publishing. Tác giả là một blogger nổi tiếng trên HBR.org và đã giúp các công ty tư duy thân thiện với môi trường để thúc đẩy tăng trưởng. Ông là tác giả của hai cuốn sách về chiến lược xanh là Green Recovery và Green to Gold.

Theo TuanVietnam